Bezglutenowa

Dieta bezglutenowa przygotowana przez BeDiet to gotowy plan posiłków opracowany przez dietetyków, pozwalający uniknąć ryzyka zanieczyszczeń krzyżowych i zapewniający zbilansowaną podaż wszystkich niezbędnych składników odżywczych. To wygodne rozwiązanie dla osób z celiakią, nietolerancją glutenu lub alergią na pszenicę.

Niewłaściwie zbilansowana dieta bezglutenowa może powodować niedobory witamin z grupy B, kwasu foliowego, żelaza, wapnia, magnezu czy błonnika. W razie potrzeby warto sięgnąć po odpowiednie suplementy, najlepiej po konsultacji z dietetykiem.

Eliminacja glutenu nie wpływa bezpośrednio na proces odchudzania. Redukcja masy ciała wynika z deficytu kalorycznego i odpowiedniej aktywności fizycznej. Dieta bezglutenowa nie powinna być stosowana jako metoda odchudzania przez osoby zdrowe, ponieważ nieuzasadnione wykluczenie glutenu może prowadzić do niedoborów składników odżywczych.

Efekty diety bezglutenowej są kwestią indywidualną, ale u osób z medycznymi wskazaniami poprawa samopoczucia następuje zwykle po 2–3 tygodniach, kiedy ustępują dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, biegunki czy wzdęcia. W przypadku celiakii regeneracja kosmków jelitowych trwa około 6 tygodni, choć proces ten może się wydłużyć.

Przykładowy dzień na diecie bezglutenowej może wyglądać tak:

• Śniadanie: owsianka z płatków gryczanych na mleku roślinnym z owocami i orzechami
• II śniadanie: sałatka z komosy ryżowej z warzywami sezonowymi i oliwą z oliwek
• Obiad: pieczony filet z kurczaka z kaszą jaglaną i surówką z marchewki
• Podwieczorek: jogurt naturalny z nasionami chia i miodem
• Kolacja: tortilla kukurydziana z pastą z ciecierzycy i świeżymi warzywami

Rynek oferuje wiele alternatyw dla tradycyjnych produktów zawierających gluten. Dostępne są makarony ryżowe, kukurydziane, z soczewicy czy ciecierzycy, a także pieczywo i wypieki przygotowane z mąki gryczanej, kukurydzianej czy migdałowej. Popularne są też bezglutenowe płatki śniadaniowe, tortille kukurydziane oraz gotowe produkty oznaczone międzynarodowym znakiem Przekreślonego Kłosa.

Należy całkowicie wyeliminować pszenicę wraz z jej odmianami, żyto, jęczmień, pszenżyto i zwykły owies. Z diety trzeba wykreślić mąki glutenowe, kaszę mannę, kuskus, bulgur, pieczywo pszenne i żytnie, makarony, pierogi, pyzy, naleśniki, ciasta, ciastka czy pizzę.

Do zakazanych produktów należą także piwo, kawa zbożowa, seitan oraz napoje z dodatkiem słodu jęczmiennego.

Do produktów bezglutenowych należą między innymi:

• ryż, kukurydza, proso, gryka, amarantus, quinoa, teff, sorgo, ziemniaki, bataty, soja i tapioka
• świeże warzywa i owoce
• mięso, ryby, jaja
• naturalny nabiał
• orzechy, pestki i nasiona
• tłuszcze, takie jak oliwa z oliwek, olej lniany czy masło

Alergia na pszenicę to reakcja alergiczna na białka glutenu, dająca inne objawy niż celiakia, na przykład pokrzywkę, obrzęki, bóle brzucha czy wymioty. Dieta bezglutenowa również jest tu koniecznością, jednak mechanizm choroby różni się od reakcji autoimmunologicznej typowej dla celiakii.

Celiakia to choroba autoimmunologiczna, w której spożycie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego, zaniku kosmków jelitowych i zaburzeń wchłaniania składników odżywczych. Objawia się biegunkami, wzdęciami, gazami i bólami brzucha, a także pogorszeniem samopoczucia i zmianami skórnymi. Dieta bezglutenowa jest tu jedyną skuteczną formą terapii i musi być stosowana do końca życia.

Choroba Duhringa to skórna postać celiakii, charakteryzująca się występowaniem zmian skórnych w postaci grudek, pęcherzy i rumieni.

Dieta bezglutenowa jest zalecana przede wszystkim przy chorobach związanych z nietolerancją glutenu. Najważniejsze wskazania medyczne to celiakia, choroba Duhringa, alergia na pszenicę, nieceliakalna nadwrażliwość na gluten, a także niektóre choroby autoimmunologiczne, takie jak Hashimoto.

Podstawą diety bezglutenowej jest eliminacja wszystkich produktów zawierających gluten i zamiana ich na odpowiednie alternatywy. Oznacza to konieczność wykluczenia klasycznego pieczywa, makaronów, kaszy manny czy pizzy, a także mniej oczywistych źródeł glutenu, takich jak kawa zbożowa, piwo, sosy czy niektóre wędliny. Zastępowanie ich produktami naturalnie bezglutenowymi, takimi jak ryż, kukurydza, ziemniaki, gryka, proso czy komosa ryżowa, pozwala zachować pełnowartościowy jadłospis i uniknąć niedoborów.

Ważnym elementem jest też zapobieganie zanieczyszczeniom krzyżowym, ponieważ nawet niewielka ilość glutenu może być niebezpieczna dla osoby z celiakią. W praktyce warto wydzielić osobne strefy w kuchni, używać oddzielnych przyborów kuchennych i przechowywać produkty bezglutenowe w szczelnych pojemnikach.

Dieta bezglutenowa to dieta eliminacyjna polegająca na wykluczeniu glutenu, czyli mieszaniny białek roślinnych obecnych w niektórych zbożach. Gluten składa się głównie z gliadyny i gluteiny, a jego właściwości technologiczne nadają wypiekom sprężystą i puszystą strukturę.

Występuje naturalnie w pszenicy oraz jej odmianach, takich jak orkisz, samopsza, płaskurka, kamut czy durum, a także w życie, jęczmieniu, pszenżycie i niecertyfikowanym owsie. Znajdziemy go nie tylko w pieczywie czy makaronach, lecz także w wielu produktach przetworzonych, gdzie pełni funkcję stabilizatora, zagęstnika lub nośnika aromatów.